Trả lời nhanh: ACC là ga tự động thông minh: xe tự giữ tốc độ, tự giữ khoảng cách với xe phía trước, kẹt xe thì tự phanh tới dừng rồi tự chạy lại. Nó chỉ lo chân ga và chân phanh, không đụng vào vô lăng. ACC Pro là cách anh em ở Việt Nam gọi gói Driving Assistant Professional của BMW. Gói này có đủ ACC, cộng thêm phần tự xoay vô lăng giữ xe giữa làn, đánh lái tránh xe ép ngang, hỗ trợ đánh lái khi né gấp và nhiều cảnh báo khác. Tay vẫn phải đặt trên vô lăng. Hai gói dùng camera, radar và vô lăng khác nhau, nên không thể chỉ cài phần mềm để từ ACC lên ACC Pro.

Hai con BMW 3 Series G20 đậu cạnh nhau, nhìn bên ngoài y chang.

Lên cao tốc, bấm nút ga tự động. Con thứ nhất bám theo xe phía trước: xe trước chậm thì nó chậm, xe trước dừng thì nó dừng. Con thứ hai cũng làm y vậy, nhưng vô lăng còn tự xoay theo làn đường.

Con thứ nhất có ACC. Con thứ hai có cái anh em hay gọi là ACC Pro.

Nghe thì tưởng chỉ khác nhau cái vô lăng. Nhưng lắp thêm hai món này ngoài thị trường giá chênh nhau cả trăm triệu. Vậy tiền nằm ở đâu?

Nói ngắn gọn trước

ACC giống như có người ngồi ghế phụ đạp ga, đạp phanh giùm mình. Tay lái vẫn là việc của mình.

ACC Pro thì người ngồi ghế phụ đó còn đặt thêm một tay lên vô lăng, giữ xe đi giữa làn. Người đó còn để mắt hai bên hông, phía trước, phía sau, thấy nguy hiểm là nhắc mình.

Còn cái đầu thì hai gói như nhau: vẫn phải là của mình. Không gói nào là xe tự lái.

ACC làm được những gì

Tên đầy đủ BMW đặt là Active Cruise Control with Stop&Go function, tạm dịch là ga tự động thích ứng có chức năng dừng và chạy lại.

Ga tự động đời cũ chỉ giữ một tốc độ. Gặp xe chậm phía trước là mình phải tự đạp phanh. ACC thì khác ở chỗ nó biết nhìn xe phía trước. Cụ thể:

  1. Giữ tốc độ mình cài. Mình cài 90 km/h thì xe giữ 90 km/h khi đường trống.

  2. Giữ khoảng cách với xe phía trước. Có bốn mức khoảng cách để chọn, từ gần tới xa. Xe trước chậm lại thì xe mình tự nhả ga, cần thì tự phanh nhẹ để giữ đúng khoảng cách. Xe trước tăng tốc hay chuyển làn thì xe mình tăng tốc lại, nhưng không bao giờ vượt quá tốc độ mình đã cài.

  3. Kẹt xe thì tự dừng, tự đi. Xe trước dừng thì xe mình phanh tới dừng hẳn. Xe trước đi lại trong khoảng thời gian cho phép thì xe mình tự đi theo. Khi giới thiệu 3 Series G20 năm 2018, BMW nói thời gian chờ này đã được kéo dài tới tối đa 30 giây. Dừng lâu hơn thì mình bấm nút RES trên vô lăng hoặc nhấp nhẹ chân ga là xe đi tiếp.

Đồng hồ của một chiếc BMW tại xưởng khi ga tự động đang bật: xe dừng hẳn 0 km/h sau một xe tải, tốc độ cài vẫn giữ 40 km/hĐồng hồ của một chiếc BMW tại xưởng khi ga tự động đang bật: xe dừng hẳn 0 km/h sau một xe tải, tốc độ cài vẫn giữ 40 km/h

  1. Nhìn xa hơn một xe. Cũng theo BMW, trên G20 hệ thống theo dõi cả chiếc xe chạy trước xe phía trước mình. Nhờ vậy nó đoán được dòng xe sắp đi hay sắp dừng, chạy lại êm hơn.

  2. Lấy tốc độ theo biển báo. Xe có tính năng đọc biển báo tốc độ thì khi gặp biển mới, mình bấm SET là ACC nhận luôn tốc độ trên biển. Không phải bấm tăng giảm từng nấc. Có thể cài cho xe chạy lệch trên hoặc dưới biển báo tới 15 km/h.

Đồng hồ hiện biển 50 km/h kèm chữ SET: xe đã đọc được biển báo, bấm SET là ga tự động nhận tốc độ mới. Phía trước trong làn có người đi bộ, cũng được vẽ lên màn hìnhĐồng hồ hiện biển 50 km/h kèm chữ SET: xe đã đọc được biển báo, bấm SET là ga tự động nhận tốc độ mới. Phía trước trong làn có người đi bộ, cũng được vẽ lên màn hình

  1. Báo khoảng cách lên kính lái. Xe có màn hình chiếu kính lái (Head-Up Display) thì được thêm cảnh báo khoảng cách. Xe mình áp sát xe phía trước quá mức đã cài là một biểu tượng hiện lên ngay trước mắt.

Theo BMW, trên G20 ACC hoạt động từ lúc xe đứng yên tới 210 km/h. Ở mình cao tốc tối đa 120 km/h, nên tốc độ không phải là chỗ hai gói khác nhau.

ACC nhìn đường bằng hai con mắt: một con radar nằm sau lưới tản nhiệt phía trước, và một camera trên kính lái sau gương chiếu hậu. Radar đo khoảng cách và tốc độ của xe phía trước. Theo tài liệu kỹ thuật BMW viết cho 5 Series G30, con radar này thấy xe phía trước xa tới khoảng 200 m. Mưa hay sương cũng ít làm nó bị ảnh hưởng. Camera thì nhận ra đâu là xe, đâu là vạch kẻ đường.

Và đây là điều quan trọng nhất: ACC không bao giờ đụng vào vô lăng. Xe trôi khỏi làn thì ACC không làm gì cả.

ACC Pro làm thêm được những gì

Tên chính thức của BMW là Driving Assistant Professional. Chữ "ACC Pro" là anh em mình đặt cho dễ gọi, BMW không dùng tên này.

Gói này có trọn ACC như trên. Phần làm thêm thì nhiều, mình chia làm ba nhóm cho dễ theo dõi.

Nhóm 1: Tự xoay vô lăng

Trợ lực lái giữ làn (Steering and lane control assistant). Đây là tính năng chính, là lý do người ta mua gói Pro. Camera nhìn vạch kẻ đường và xe chạy phía trước, rồi xe tự xoay vô lăng để giữ mình ở giữa làn. BMW nói nó đủ chính xác để đi qua những đoạn làn hẹp như khu đang làm đường.

Tay vẫn phải đặt trên vô lăng. Vô lăng của gói Pro có cảm biến biết tay mình có đang chạm vào không. Theo BMW, cảm biến này nhạy tới mức vài ngón tay chạm nhẹ là nó nhận. Buông tay quá vài giây thì xe nhắc mình cầm lại.

Bật lên rất đơn giản: bên trái vô lăng có một nút riêng, bấm một lần là bật cả ga tự động lẫn trợ lực lái.

Hỗ trợ đổi làn (Lane Change Assistant). Khi trợ lực lái đang bật, xe hỗ trợ đổi sang làn bên cạnh nếu làn đó trống. BMW Mỹ ghi điều kiện: xe chạy từ khoảng 30 km/h trở lên, trên đường có dải phân cách cứng giữa hai chiều, và camera nhận ra vạch kẻ. Xe không đổi làn qua vạch liền. Tính năng này có hay không tuỳ đời xe và tuỳ thị trường.

Buông tay khi kẹt xe (Extended Traffic Jam Assistant). Đây là trường hợp duy nhất được bỏ tay khỏi vô lăng. Điều kiện khá chặt: xe chạy dưới khoảng 60 km/h trên đường cao tốc, có vạch kẻ làn rõ, có xe chạy phía trước. Một camera nhỏ nhìn vào mặt người lái để chắc mình vẫn đang nhìn đường. Quay đi chỗ khác là xe đòi mình cầm lại vô lăng. Tính năng này tuỳ thị trường BMW có mở hay không, và không phải xe nào có gói Pro cũng có nó.

Nhóm 2: Can thiệp để tránh va chạm

Giữ làn và chống va chạm bên hông (Lane Keeping Assistant with active side collision protection). Xe mình trôi khỏi làn, hoặc có xe bên cạnh ép sát vào, thì hệ thống báo trên màn hình và rung vô lăng. Chưa đủ thì nó đánh lái nhẹ để kéo xe mình tránh ra.

Hỗ trợ đánh lái khi né gấp (Evasion aid). Một chiếc xe hay một người đi bộ đột ngột xuất hiện trước mặt, mình giật vô lăng né. Hệ thống nhận ra mình đang né và hỗ trợ đánh lái để đưa xe sang làn trống bên cạnh cho gọn, không bị lố. Trên G20, BMW cho biết tính năng này đã nhận ra được cả người đi bộ.

Dừng xe khẩn cấp (Emergency Stop Assistant). Khi người lái có vấn đề sức khoẻ, người ngồi trong xe kích hoạt bằng tay, xe tự giữ làn và phanh dừng lại. Trên cao tốc, xe có thể tự tạt vào lề nếu được trang bị. Tính năng này không có ở mọi thị trường. Ví dụ khi ra mắt X7, BMW ghi rõ nó không có ở châu Âu.

Nhóm 3: Cảnh báo sớm

Cảnh báo xe cắt ngang phía trước (Cross-Traffic Alert phía trước). Lúc mình chạy chậm ra khỏi chỗ khuất tầm nhìn, như đầu hẻm, cửa bãi xe, xe báo khi có xe đang chạy ngang tới mà mình chưa thấy.

Cảnh báo quyền ưu tiên (Priority warning). Nhắc mình khi đang tới chỗ phải nhường đường, theo biển báo hoặc đèn tín hiệu.

Cảnh báo đi ngược chiều (Wrong-way warning). Xe dựa vào bản đồ dẫn đường để biết mình đang đi vào đường một chiều, vòng xoay hay lối lên cao tốc sai chiều. Đầu tiên nó báo bằng hình, rồi báo bằng tiếng. Vì dựa vào bản đồ, tính năng này đúng tới đâu còn tuỳ dữ liệu bản đồ trên xe.

Nhận biết đèn giao thông. Tính năng này BMW thêm vào gói Pro từ tháng 7/2020, xe X5, X6, X7 thì từ tháng 8/2020, và xe phải có thêm màn hình chiếu kính lái. Ở giao lộ đơn giản, gặp đèn đỏ thì ga tự động giảm tốc tới dừng, đèn xanh thì đi tiếp. Giao lộ phức tạp thì xe hiện đèn lên cho mình xác nhận. BMW công bố tính năng này cho thị trường Đức, nên xe ở thị trường khác có hay không phải tra từng xe.

Gói Pro còn bao luôn gói Driving Assistant

Đây là chỗ nhiều người không để ý. Gói Pro đã gồm sẵn gói hỗ trợ lái thấp hơn của BMW tên là Driving Assistant, với ba tính năng:

  • Cảnh báo điểm mù có đánh lái (Lane Change Warning): mình đổi làn mà có xe ở điểm mù thì xe báo, và đánh lái để kéo mình về làn cũ. Trên G20, tính năng này làm việc từ 20 km/h trở lên.
  • Chuẩn bị khi bị tông từ phía sau (Rear Collision Prevention): radar sau thấy có xe lao tới quá nhanh thì bật đèn khẩn cấp để cảnh báo xe sau. Xe có trang bị thì kích hoạt luôn các chức năng bảo vệ người ngồi trước va chạm.
  • Cảnh báo xe cắt ngang khi lùi (Cross-Traffic Alert phía sau): lùi ra khỏi chỗ đậu khuất tầm nhìn, radar ở cản sau và camera lùi báo khi có xe chạy ngang qua.

Xe chỉ có ACC thì có ba món này hay không, tuỳ xe đó có đặt thêm gói Driving Assistant hay không.

Bảng so sánh ACC và ACC Pro theo từng tình huống

Tình huốngXe có ACCXe có ACC Pro
Chạy cao tốc, đường trốngTự giữ tốc độ mình càiTự giữ tốc độ mình cài
Xe phía trước chậm lạiTự nhả ga, tự phanh, giữ khoảng cáchTự nhả ga, tự phanh, giữ khoảng cách
Kẹt xe, dừng rồi điTự dừng, tự đi lại nếu dừng ngắnTự dừng, tự đi lại nếu dừng ngắn
Đường cong, xe trôi khỏi lànKhông làm gì, mình tự láiTự xoay vô lăng giữ xe giữa làn
Xe bên cạnh ép sát vàoKhông làm gìBáo, rung vô lăng, đánh lái tránh
Người hoặc xe lao ra trước mặt, mình né gấpKhông hỗ trợ đánh láiHỗ trợ đánh lái sang làn trống
Muốn đổi làn trên cao tốcMình tự đánh láiHỗ trợ đổi làn, tuỳ đời xe và thị trường
Ra khỏi đầu hẻm khuất tầm nhìnKhông cảnh báoBáo có xe chạy ngang phía trước
Đi vào đường ngược chiềuKhông cảnh báoBáo bằng hình rồi bằng tiếng
Kẹt xe trên cao tốc dưới 60 km/hPhải cầm vô lăngĐược buông tay, tuỳ xe và thị trường
Gặp đèn đỏKhông biết đèn, chỉ theo xe phía trướcTự dừng ở giao lộ đơn giản, chỉ xe đời từ 2020 có màn chiếu kính lái, tuỳ thị trường
Tay rời vô lăngKhông liên quan, ACC không láiVô lăng có cảm biến, buông lâu là xe nhắc
Camera trên kính láiKhông cần bản ba mắtBản ba mắt, BMW phát triển cùng Mobileye
Radar phía trướcLoại tầm trungLoại tầm xa, thêm hai radar ở hai góc cản trước

Tiền nằm ở phần cứng, không nằm ở phần mềm

Quay lại câu hỏi đầu bài: vì sao lắp thêm hai món này giá chênh nhau cả trăm triệu?

Lúc ra mắt G20, BMW viết rằng gói Pro dựa trên một camera ba mắt, phối hợp với radar phía trước. Camera này BMW phát triển cùng Mobileye, hãng chuyên làm camera hỗ trợ lái. Ba mắt để làm gì? Một mắt nhìn rộng để thấy xe, người ở hai bên. Một mắt nhìn tầm trung. Một mắt nhìn xa để đọc đường phía trước khi chạy nhanh. Xe chỉ có ACC thì không cần nhìn kỹ như vậy, vì nó không phải lái.

Kính lái mới thay tại xưởng, tem mã phụ tùng BMW vẫn còn dán trên kính. Camera hỗ trợ lái nằm sau ô kính đen phía trên gương chiếu hậuKính lái mới thay tại xưởng, tem mã phụ tùng BMW vẫn còn dán trên kính. Camera hỗ trợ lái nằm sau ô kính đen phía trên gương chiếu hậu

Còn lắp thêm cụ thể phải thay những gì thì BMW không công bố. Nhưng những người đã tự lắp thêm gói Pro cho 3 Series G20 và X5 G05 có chia sẻ lại danh sách linh kiện trên diễn đàn chủ xe BMW. Các danh sách này khá giống nhau:

  • Radar phía trước phải thay. ACC dùng loại radar tầm trung, gói Pro dùng loại tầm xa, không dùng lại con cũ được.
  • Thêm hai radar nhỏ ở hai góc cản trước, để nhìn hai bên hông xe.
  • Camera kính lái thay sang bản ba mắt. Bản này có chân đế khác, nên nhiều trường hợp phải thay luôn kính lái.
  • Vô lăng phải có cảm biến chạm tay và cụm nút riêng của gói Pro.
  • Muốn có tính năng buông tay khi kẹt xe thì thêm camera nhìn người lái.
  • Lắp xong phần cứng mới tới phần ghi mã trang bị và cài đặt. Những người đã làm cho biết phần mở khoá tính năng là phần khó nhất.

Linh kiện chuẩn bị cho một ca lắp thêm trang bị tại xưởng BMAP: các hộp điều khiển, cảm biến và dây điện đi riêngLinh kiện chuẩn bị cho một ca lắp thêm trang bị tại xưởng BMAP: các hộp điều khiển, cảm biến và dây điện đi riêng

Nói cách khác, từ ACC lên ACC Pro là thay mắt, thêm mắt, đổi vô lăng, rồi mới tới phần mềm. Phần mềm là bước cuối, không phải cả việc.

Bên xưởng có nhận lắp thêm cả ACC lẫn ACC Pro cho G series. Xe nào lắp được, cần thêm những gì, phải tra theo từng xe, vì cùng một dòng mà đời đầu với đời nâng cấp đã khác nhau. Nên việc đầu tiên luôn là kỹ sư đọc thông tin xe, xem xe đang có gì, thiếu gì. Báo giá theo đúng xe đó gửi trước, anh em duyệt xong mới làm.

Làm sao biết xe mình đang có gói nào

Đừng dựa vào lời người bán hay chữ trên tờ quảng cáo. Mỗi xe BMW xuất xưởng đều có một danh sách mã trang bị gắn với số khung (VIN). Ba mã cần nhìn:

Mã trang bịNghĩa là xe có
5DFACC (Active Cruise Control with Stop&Go)
5AUACC Pro (Driving Assistant Professional)
5ATDriving Assistant Plus, gói cao nhất trên 5 Series G30 đời đầu

Mã 5AT cần nói thêm một chút. 5 Series G30 lúc ra mắt năm 2016 chưa có tên Driving Assistant Professional. Gói cao nhất khi đó tên là Driving Assistant Plus, dùng camera hai mắt. Theo BMW, gói này đã hỗ trợ giữ khoảng cách, phanh, tăng tốc và giữ làn từ lúc đứng yên tới 210 km/h. Tức là G30 đời đầu có 5AT thì đã có phần tự xoay vô lăng, chỉ khác tên gọi. Từ khoảng năm 2018, bắt đầu với X5 G05 và 3 Series G20, BMW đổi sang tên Driving Assistant Professional.

Đưa xe qua xưởng thì kỹ sư bên mình tra VIN ra danh sách mã trang bị gốc của xe, vài phút là xong. Sau đó cắm máy chẩn đoán ISTA của BMW để xem các bộ điều khiển đang thật sự có trên xe. Xe đã qua tay chủ trước có khi đã được lắp thêm hoặc tháo bớt. Đây cũng là bước đầu tiên khi bên mình nhận sửa xe BMW có lỗi hệ thống hỗ trợ lái.

Nói gọn cả bài: ACC lo hai cái chân. ACC Pro lo thêm đôi tay và để mắt bốn phía. Còn cái đầu thì vẫn phải là của mình.

Câu hỏi thường gặp

ACC Pro trên BMW có phải là xe tự lái không?

Không. ACC Pro là hệ thống hỗ trợ lái. Nó lo ga, phanh và giữ xe trong làn, nhưng tay mình vẫn phải đặt trên vô lăng và mắt vẫn phải nhìn đường. Vô lăng có cảm biến biết tay mình có chạm không, buông lâu là xe nhắc. Chỉ được buông tay khi xe có tính năng hỗ trợ kẹt xe mở rộng, chạy dưới khoảng 60 km/h trên cao tốc, và tính năng này tuỳ xe, tuỳ thị trường.

Xe đang có ACC thì cài phần mềm lên ACC Pro được không?

Không. Gói Pro cần camera kính lái bản ba mắt, radar phía trước loại khác, thêm radar ở góc xe, và vô lăng có cảm biến chạm tay. Phải lắp đủ phần cứng rồi mới tới phần cài đặt.

Làm sao biết xe BMW của mình có ACC hay ACC Pro?

Tra mã trang bị theo số khung VIN. Mã 5DF là ACC. Mã 5AU là ACC Pro. Trên 5 Series G30 đời đầu, gói có cả ga tự động và tự giữ làn mang mã 5AT.

ACC có dùng được khi kẹt xe trong phố không?

Được. Xe tự phanh tới dừng hẳn khi xe trước dừng, và tự đi lại nếu xe trước đi trong khoảng thời gian cho phép, tối đa khoảng 30 giây. Dừng lâu hơn thì bấm RES hoặc nhấp nhẹ ga.

ACC Pro có tự dừng đèn đỏ không?

Chỉ một số xe. Tính năng nhận biết đèn giao thông được BMW thêm vào gói Pro từ giữa năm 2020, xe phải có thêm màn hình chiếu kính lái, và BMW công bố cho thị trường Đức. Xe không có tính năng này thì ACC chỉ dừng khi xe phía trước dừng, không biết đèn đỏ.