Cần số sau vô lăng: món đồ "kiểu Mercedes" mà BMW mới là chính chủ
Cụ nào đi Mec rồi đổi sang xe khác, kiểu gì cũng dính một lần: lùi xe vào chuồng, tay theo thói quen với lên sau vô lăng gạt một phát — nước rửa kính phun tung toé, cần gạt mưa quẹt qua quẹt lại, còn chiếc xe thì đứng im.
Cái phản xạ ấy — đẩy lên là lùi, kéo xuống là tiến, bấm nút đầu cần là đỗ — đã ngấm vào tay hàng triệu người, ngấm sâu đến mức cả thế giới mặc định nó là đồ nhà Mercedes.
Và ở một góc gara nào đó, một chiếc 7 Series E65 cũ kỹ khẽ ho lên một tiếng.
BMW E65 — nơi cần số điện tử sau vô lăng ra đời năm 2001
Vì nếu tra sổ hộ khẩu đàng hoàng, cái cần số sau vô lăng ấy sinh năm 2001, quê quán Munich. Nó chào đời trên chính chiếc E65 — đứa con bị ghẻ lạnh nhất lịch sử BMW. Chiếc xe mà hôm ra mắt, dân tình chê từ đầu đến đuôi, mà chê đuôi nhiều nhất: cái mông "Bangle-butt" bị mang ra mổ xẻ khắp các diễn đàn, đến tận bây giờ vẫn còn dư âm. Rồi iDrive đời đầu với cái núm xoay khiến khối vị chủ tịch ngồi trong xe mò mẫm như giải Rubik, bật cái điều hoà thôi mà toát mồ hôi hơn cả ký hợp đồng. E65 hứng gạch nhiều đến nỗi chẳng ai buồn ngó sang bên phải cột lái, nơi có một cái cần gạt nhỏ xíu: đẩy lên R, kéo xuống D, bấm nút đầu cần vào P. Đúng từng li từng tí cái thao tác mà sau này cả thế giới gọi là "kiểu Mercedes".
Thiết kế đầy tương lai của BMW thời những năm 2000
Shift-by-wire và hộp ZF 6HP26: lý do cần số rời khỏi console
Mà BMW làm thế không phải để làm màu. E65 mang trong mình hộp ZF 6HP26 — hộp số tự động 6 cấp đầu tiên trên xe sản xuất đại trà, điều khiển hoàn toàn bằng điện tử theo kiểu shift-by-wire. Giữa cần số và hộp số không còn sợi cáp cơ khí nào nữa, tức là cái cần số về lý thuyết muốn đặt đâu cũng được, đặt trong cốp cũng chạy. Kỹ sư Munich nhìn cục cần số to như củ khoai giữa xe, tự hỏi nó ngồi đấy làm gì cho chật, rồi nhấc luôn lên cột lái. Console giữa thoáng như vừa dọn Tết. Năm 2001 đấy, thời mà nửa thế giới còn đang bấm điện thoại nắp gập.
BMW E65 750i
Mercedes nhặt về nuôi — và nuôi thành thương hiệu
Rồi chuyện đời xoay như phim. Mercedes phải đến S-Class W221 năm 2005 mới bắt đầu chơi cần số cột lái, nhưng đã chơi là chơi tới bến: từ S xuống E, xuống C, xuống tận A-Class, chiếc nào cũng gạt lên gạt xuống một kiểu, hai chục năm không đổi. Còn BMW — chính chủ — thì sang F01 năm 2008 lại lẳng lặng bê cần số về console giữa, đẻ ra dáng "chiếc lá" trên F10, F30 mà giờ nhắc đến ai cũng nhớ. Nhà mình phát minh, mình chán, hàng xóm sang xin về dùng, dùng riết thiên hạ tưởng của hàng xóm luôn. Cãi cũng khó, vì hai chục năm nay cứ ai gạt nhầm cần gạt mưa thay vì vào số lùi trên bãi xe, người ta lại bảo "quen đi Mec rồi à" chứ có ai bảo "quen đi E65 à" đâu.
Cần số trên vô lăng Mercedes GLE 2023
Neue Klasse iX3: cần số về lại cột lái sau 25 năm
Và vũ trụ thì luôn thích những cái kết tròn. Gần một phần tư thế kỷ sau, thế hệ Neue Klasse mở màn bằng iX3 mới — BMW dọn sạch khoang trung tâm, và cần số lại về nằm sau vô lăng, đúng chỗ E65 đã đặt nó năm nào. Chắc chắn sẽ có người nhìn vào bĩu môi: "BMW giờ cũng đi copy Mercedes cơ à?" Người biết chuyện chỉ nhấp ngụm cà phê, cười nhẹ. Copy đâu mà copy. Người ta về quê nhận lại đất hương hoả thôi.
